Wypadek przy pracy !

Drodzy czytelnicy, w związku z prowadzeniem już od dłuższego czasu zajęć z prawa pracy w szkole policealnej i otrzymywaniem coraz częściej pytań z tej dziedziny postanowiłam publikować również na swoim blogu artykuły dot. prawa pracy. Dzisiaj umieszczam artykuł dot. wypadku przy pracy. Nie jest to tak proste zagadnienie, jak na pierwszy rzut oka się wydaje.  Analiza tej tematyki powoduje, że nie w każdym przypadku jesteśmy w stanie udzielić odpowiedzi powołując się wyłącznie na przepisy prawne, koniecznym jest także sięgnięcie po orzecznictwo, i tak też było w niżej opisanej sprawie.

 Kasia W. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Pracuje od poniedziałku do piątku od godz. 8.00 do godz.16.00. W poniedziałek ok. godz. 7.30 Kasia wyszła z domu zmierzając do pracy i w drodze do pracy przechodząc na pasach dla pieszych została potrącona przez jadący samochód. Czy zdarzenie to stanowi wypadek przy pracy?

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych – Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;

2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;

3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

W związku z tą definicją należy wyodrębnić cztery elementy wypadku przy pracy, rozumianego jako uraz cielesny pracownika (ze względu na skutki) Są to:

• nagła przyczyna wypadku
• zewnętrzna przyczyna
• skutki urazu (np. śmierć, uszczerbek na zdrowiu) oraz
• związek zdarzenia z pracą

Wspomniane elementy muszą wystąpić łącznie, a pomiędzy przyczyną, wypadkiem oraz jego skutkami musi istnieć związek przyczynowo – skutkowy.

Warto w tym miejscu pokrótce omówić ww. elementy wypadku przy pracy, tj.

1.       NAGŁOŚĆ ZDARZENIA

Aby dane zdarzenie można było uznać za wypadek przy pracy, musi ono mieć charakter nagły. Nagłość oznacza zarówno, że dane zdarzenie wystąpiło np. niespodziewanie.

2.       ZEWNĘTRZNOŚĆ PRZYCZYNY

Kolejną przesłanką jest zewnętrzność przyczyny rozumiana w ten sposób, że źródło urazu musi znajdować się poza organizmem pracownika.

3.       SZKODA  NA  OSOBIE

Kolejnym elementem definicji wypadku przy pracy jest szkoda na osobie w postaci np. choroby, kalectwa lub śmierci.

4.       ZWIĄZEK Z PRACĄ

Ostatnią przesłanką wypadku przy pracy jest związek z pracą nagłej, zewnętrznej przyczyny powodującej uraz. Warto jednak zaznaczyć, że nie chodzi tu o związek przyczynowy, ale o związek normatywny, tj. wystąpienie jednej z trzech sytuacji określonych przez ustawodawcę w art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (który to przepis został wyżej wskazany)

Z powyższego stanu faktycznego wynika, że Kasia wyszła z rana w poniedziałek z domu i zamierzała udać się bezpośrednio do pracy. Wypadek, któremu uległa Kasia był niewątpliwie zdarzeniem nagłym, choćby z tego powodu, że nastąpił niespodziewanie. Wypadek ten został wywołany przyczyną zewnętrzną, a nie wewnętrzną. Co więcej, Kasia doznała uszczerbku na zdrowiu (została potrącona przez samochód). Kasia swoim zachowaniem spełniła trzy ww. przesłanki. Niemniej pozostaje jeszcze do wyjaśnienia ostania przesłanka, tj. związek z pracą. Kasia była w drodze do pracy, ale w tym czasie nie wykonywała obowiązków pracowniczych, stąd czy można tą sytuację zakwalifikować jako wypadek przy pracy?

Z przepisów prawnych nie sposób wyinterpretować, czy przedmiotowe zdarzenie stanowi wypadek przy pracy, dlatego w tej sytuacji należałoby sięgnąć do orzecznictwa.  W orzecznictwie zostało wskazane, iż zamiar pracownika bezpośredniego dotarcia z domu do pracy jest czynnikiem decydującym o zakwalifikowaniu danego zdarzenia do ww. wypadku.

Jak przykład poniżej podaję tezę wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 12 maja 2015 r. III AUa 695/14

Wypadek w trakcie drogi do i z pracy.

Droga do pracy rozpoczyna się z chwilą opuszczenia przez pracownika mieszkania (zamknięcia drzwi domu) i kończy się na granicy terenu władztwa zakładu pracy, natomiast droga z pracy do domu rozpoczyna się po przekroczeniu bramy zakładu pracy i wiedzie do progu domu (mieszkania) pracownika. Za wypadki przy pracy można uznać takie zdarzenia, które pozostają z nią w związku miejscowym, czasowym bądź funkcjonalnym. Czynność zaś przemieszczania się pracownika do wyjścia z zakładu pracy, po zakończeniu wykonywania obowiązków pracowniczych, pozostaje w związku miejscowym, czasowym i funkcjonalnym z wykonywaniem przez niego zwykłych czynności pracowniczych.

Powyższe dowodzi temu, że w niniejszej sprawie wystąpiły wszystkie elementy wypadku przy pracy, stąd Kasia jak najbardziej może starać się o wszelkie świadczenia przysługujące jej w związku z wypadkiem przy pracy.