URLOP OKOLICZNOŚCIOWY – CO WARTO WIEDZIEĆ?

Przede wszystkim trzeba zacząć od tego, co to jest urlop okolicznościowy. Jak sama nazwa wskazuje, jest to urlop związany z jakąś ważną okolicznością, zdarzeniem. Kwestie dotyczące urlopu okolicznościowego zostały uregulowane w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.

Według ww. rozporządzenia urlop okolicznościowy udzielany jest m.in. z powodu narodzin dziecka czy zawarcia związku małżeńskiego.

Istotne jest, że urlop ten jest płatny i fakultatywny. Co oznacza, że możemy z niego skorzystać, a nie że jesteśmy zobowiązani.

Przysługuje nam w wymiarze jednego dnia albo dwóch dni. Pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika na czas obejmujący:

1 dzień – w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.

2 dni – w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy.

Pamiętać przy tym należy, że jest to katalog zamknięty, co oznacza, że powyższa lista wyczerpuje zatem temat tego, na kogo przysługuje urlop okolicznościowy.

Kiedy możemy skorzystać z tego uprawnienia?

W przepisach nie zostało określone, kiedy konkretnie jesteśmy zobowiązani wykorzystać urlop okolicznościowy. Można to zrobić w innym dniu, niż w tym, w którym nastąpiło zdarzenie do tego uprawniające. Powinniśmy jednak pamiętać, że urlop ten udzielany jest nam w związku z jakimś zdarzeniem, stąd też termin tego urlopu powinien zostać ustalony w okolicach tego ważnego zdarzenia.

W jaki sposób ubiegać się o udzielenie urlopu okolicznościowego ?

W pierwszej kolejności, oczywiście jeżeli mamy wiedzę co do zbliżającego się wydarzenia, powinniśmy poinformować o tym pracodawcę, poprzez złożenie odpowiedniego wniosku. Jeżeli np. jest to niespodziewane wydarzenie, jak śmierć bliskiej osoby, jesteśmy zobowiązany poinformować o tym pracodawcę nie później niż drugiego dnia nieobecności w pracy. Pracownik powinien również na życzenie pracodawcy przedstawić dokumenty potwierdzające zaistnienie wydarzenia uprawniającego do urlopu okolicznościowego (np. akt zgonu)

Prawo do wynagrodzenia

Jak zostało wspomniane we wstępie artykułu, urlop ten jest płatny. Co oznacza, że przysługuje nam wynagrodzenie. Zgodnie z § 16 ww. rozporządzenia – Za czas zwolnienia od pracy, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia ustalonego w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 297 k.p.

Ważne! Niestety, za niewykorzystanie dni urlopu okolicznościowego nie przysługuje ekwiwalent pieniężny z tego tytułu, czyli albo skorzystamy z urlopu okolicznościowego albo nic w zamian nie dostaniemy i nam przepadnie.

Czy pracodawca może odmówić nam udzielenia urlopu okolicznościowego?

Jest to pytanie, które bardzo często słyszę. Wynika to z tego, że w Kodeksie pracy zostało wskazane, iż w szczególnie ważnych sytuacjach pracodawca może odmówić nam udzielenia urlopu wypoczynkowego. Natomiast warto pamiętać, że urlop okolicznościowy jest czymś innym niż urlop wypoczynkowy. W tym przypadku, pracodawca nie może odmówić pracownikowi udzielenia urlopu okolicznościowego. Urlop ten bezwzględnie przysługuje pracownikowi na mocy obowiązujących przepisów prawa.

I jeszcze jedna ważna  kwestia, urlop okolicznościowy jest  urlopem niezależnym (samoistnym) od urlopu wypoczynkowego. Nie wlicza się go do tych 20 albo 26 dni, które przysługują pracownikowi w ramach urlopu wypoczynkowego (w zależności od okresów zatrudnienia albo wykształcenia) i niewykorzystany nie przechodzi na kolejny rok.

Podstawa prawna:

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1632).